هیپنوتیزم دقیقاً چیست؟ هر چند تعاریف گوناگونی برای آن وجود دارد امّا انجمن روان‌شناسی آمریکا هیپنوتیزم را به عنوان «یک تعامل مشترک که در آن، شرکت‌کنندگان به تلقینات هیپنوتیزم کننده پاسخ می‌دهند» تعریف کرده است.  با وجودی که هیپنوتیزم بیشتر به خاطر کارهای عامه‌پسند، مثلاً درخواست انجام کارهای مضحک یا غیرمعمول از افراد، معروف و شناخته شده، امّا ثابت شده است که این روش دارای فواید درمانی و بهداشتی، به ویژه در کاهش درد و اضطراب می‌باشد. همچنین به نظر می‌رسد که هیپنوتیزم بتواند نشانه‌های بیماری زوال عقل  را کاهش دهد. 

هنگامی که واژه «هیپنوتیزم کننده» را می‌شنوید چه چیزی به ذهنتان می‌آید؟ این واژه در ذهن بسیاری از مردم، تصویر آدم خبیثی را که با تکان دادن نخ یک ساعت جیبی به شکل پاندول در جلوی چشمان فرد ساده‌دلی او را به خواب مصنوعی می‌برد، تداعی می‌کند.

به گفته جان کیلستروم، «هیپنوتیزم کننده، فرد دیگری را هیپنوتیزم نمی‌کند بلکه همانند نوعی مدرس یا راهنماست که وظیفه‌اش کمک به فرد برای هیپنوتیزم شدن است.» هر چند هیپنوتیزم غالباً به عنوان یک حالت خلسه شبیه به خواب توصیف گشته امّا بهتر است آن را حالت یا وضعیتی بدانیم که مشخصه‌اش توجه متمرکز، تلقین‌پذیری شدید و خیال‌پردازی فعال است. 

تجربه هیپنوتیزم از یک فرد به فرد دیگر می‌تواند بسیار متفاوت باشد. برخی از کسانی که هیپنوتیزم شده‌اند اظهار کرده‌اند که در حین آن، نوعی احساس رهایی، عدم وابستگی یا آرمش زیاد داشته‌اند، در حالی که برخی دیگر گفته‌اند که حس می‌کردند که اعمالشان خارج از اراده خودآگاه و هشیارشان صورت می‌گرفته است. بعضی افراد نیز ممکن است تحت هیپنوتیزم کاملاً هشیار باقی بمانند و حتی قادر به مکالمه با دیگران باشند.